جیرفت سی تی/ هلیل خاموش

اینکه دیروز کجا بوده ایم و امروز کجا هستیم مهم نیست , اما اینکه فردا کجامی رویم مهم تراست, با امید به لایتناهی برای تماشای گلهایی که فردا می رویند برخیزیم.



نویسنده : reza gilany ; ساعت ٢:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱٢ دی ۱۳٩۳

مروت و جوانمردی از نگاه امیر مومنان / جوانمرد اگر به دولت برسد، خصال نیک اش آشکار می شود

هفده شوال روزی است که حضرت علی که درود خدا بر او باد، با عمروبن عبدود پهلوان معروف عرب مبارزه ای جوانمردانه کرد و او را شکست داد و پرچم اسلام را سر بلند کرد.

در این جنگ حضرت علی که درود خدا بر او باد، پس از شکست دادن عمرو بن عبدود به طرف او رفت تا سرش را از بدنش جدا کند که عمرو آب دهان خود را به صورت ایشان انداخت؛ حضرت از جای خود برخاست و مقداری در میدان جنگ قدم زد سپس به سمت او رفت، عمرو علت این کار را جویا شد حضرت گفت: آن لحظه که آب دهانت را به صورت من انداختی غضب و خشم من را گرفت، نمی خواستم تو را در این حالت بکشم؛ مقداری قدم زدم تا آرام شوم. به دلیل این پهلوانی و جوانمردی این روز را به عنوان روز "فرهنگ پهلوانی" نامیده اند.

به این مناسبت نگاه امیرمومنان علی که درود خدا بر او باد را درباره مروت و جوانمردی مرور می کنیم. گلچین خبرآنلاین از احادیث نقل شده را در ادامه می خوانید.

جوانمردی چند گونه است:

* جوانمردی چهار گونه است: فروتنی هنگام فرمانروایی و حکومت، گذشت هنگام قدرت، خیرخواهی هنگام دشمنی و بخشش بدون منت گذاری. «السعادة الابدّیة»

*جوانمردی، نامی است جامع همه فضیلت ها و خوبی ها. «تصنیف غرر الحکم»

 * جوانمرد اگر به دولت برسد، خصال نیک اش آشکار گردد، و فرومایه اگر به دولت رسد، بدی ها و عیوبش آشکار گردد. «تصنیف غرر الحکم»

 * جوانمرد با گذشت کسی است که مال را فدای آبروی خود می کند و فرومایه آبروی خود را فدای مال کند. «تصنیف غرر الحکم»*جوانمردی هر کس، به قدر عقل و اندیشه اوست. «تصنیف غرر الحکم»

 * نهایت جوانمردی، آن است که در پنهان، کاری نکنی که آشکارا از انجام آن پروا داری. «میزان الحکمه»

 * آئین جوانمردی به تحمل کردن لغزش های برادران و رسیدگی خوب به همسایگان است. «تصنیف غرر الحکم»

  * جوانمردی آدمی کامل نمی شود مگر هنگامی که: 1) در دین خود تفقه و کوشش کند، 2) در زندگی خود، میانه روی پیشه کند، 3) اگر مصیبتی بر وی وارد آمد، صبر کند، 4) و اگر برادرانش را در سختی ببیند، عذاب بکشد. «بحار الانوار»

 * امتیاز آدمی به عقل اوست و زیبایی او به جوانمردی اش. «تصنیف غرر الحکم»

 *جوانمردی، انسان را از هر گونه پستی باز می دارد. «میزان الحکمه»

 * چند چیز بر مروّت آدمی دلالت می کند: تلاش در رواج کارهای خوب، نیکوکاری، منت ننهادن. «میزان الحکمه»

 * جوانمردی عبارت است از پرهیز از آنچه که آدمی را زشت می کند و به دست آوردن آنچه که آدمی را زینت می دهد. «تصنیف غرر الحکم»

 * جوانمردی دو گونه است: جوانمردی در حضر و جوانمردی در سفر. اما جوانمردی در حضر، تلاوت قرآن و حضور در مساجد و همراهی اهل خیر و دقت در فقه است و اما جوانمردی در سفر، بخشش از توشه سفر و شوخی کردن در غیر آنچه خدا را به خشم می آورد و کاستن از اختلاف نظر با همسفرت و غیبت نکردن از همسفران هنگامی که از آنان جدا شدی. «بحار الانوار» *

جوانمردی، عمل کردن به وعده است. «تصنیف غرر الحکم»

 * سه چیز است که عین جوانمردی است: بخشش در حال تنگدستی، تحمل و صبوری بدون آن که انسان زیر بار ذلت برود و خود داری از خواهش و درخواست. «تصنیف غرر الحکم»

 * کسی که حقوق دوستان خود را مراعات نکند، و با دشمنان خود با انصاف رفتار نکند، مردانگی ندارد. «تصنیف غرر الحکم»

 * مردانگی و جوانمردی با بُخل جمع نمی شود. «میزان الحکمه»

فتوّت و جوانمردی

  مردانگی و جوانمردی، از خصلت های ارزشمندی است که انسان را به «اصول انسانی»، «شرافت»، «تعهّد و پیمان» و رعایت حال درماندگان پای بند می سازد. کسی که به حق وفادار بماند و از پستی و ستم گریزان باشد، از ضعیفان پشتیبانی کند، از خیانت و نیرنگ دوری گزیند، و به ظلم و حقارت و دنائت تن ندهد، اهل گذشت و ایثار و فداکاری باشد، «جوانمرد» است. «فتی» به جوانمرد گفته می شود و فتوّت، همان مردانگی است.

در فرهنگ دینی، «فتوّت» به نوعی بذل و بخشش، نیکی به دیگران، گشاده رویی، عفاف و خویشتن داری، پرهیز از آزار دیگران، و دوری از دنائت و پستی تفسیر شده است.

حضرت علی علیه السلام فرموده است: «نظام فتوت و جوانمردی، تحمل لغزش های برادران و رسیدگی شایسته به همسایگان است.»(غررالحکم)

 قرآن کریم از جوانان یکتاپرستی که در دوران حاکمیّت دقیانوس، از ظلم و شرک او گریختند و به غار پناه بردند (اصحاب کهف) با تعبیر «فتیه» (جوانمردان) یاد می کند.

 در فرهنگ گذشته، به معنای عیّاری به کار می رفته که جنبة اجتماعی داشته و عیّاران گروهی بودند که به خنجر و سلاح مجهز بودند و از دیگران مال می گرفتند و از محلی به محلی می رفتند، در عین حال، جانب مردانگی و بلند نظری را نگه می داشتند و گاهی دفاع یک قسمت از شهر یا محله به عهدة آنان بود.

به اهل محلّ دروغ نمی گفتند، تجاوز نمی کردند، اهل خیانت نبودند و به صفاتی همچون بخشش، آزادگی، شجاعت، مهمان نوازی، بزرگ منشی و وفای به عهد آراسته بودند. اینان برای خود آداب و عادات و فرهنگ خاصّی داشتند.

جمله معروف لا فتی الا علی لا سیف الا ذوالفقار هیچ جوانمردی جز علی نیست ، حکایت از مردانگی والای حضرت که تا به امروز شهره ی عام و خاص شده می باشد.

جوان مرد باشی دوگیتی

  دو گیتی بود بر جوانمرد راست

 جوانمرد اگر راست خواهی ولی است                 

کرم پیشه شاه مردان علی است

 عمل مسلم بن عقیل، در خانة هانی مبنی بر ترور نکردن ابن زیاد،در حالی که به راحتی می توانست از پشت به او حمله کند و او را بکشد، را نیز می توان از جوانمردی مسلم دانست.

 هانی هم به نوبة خود جوانمرد بود. وقتی او را به اتّهام پنهان کردن مسلم در خانه اش دستگیر کرده به دارالاماره بردند، ابن زیاد از او می خواست که مسلم را تحویل دهد. اما هانی این را نامردی می دانست، در پاسخ به آنان گفت:

«به خدا قسم هرگز او را نخواهم آورد. آیا مهمان خودم را بیاورم و تحویل بدهم که او را بکشی؟ به خدا قسم سوگند اگر تنهای تنها و بدون یاور هم باشم او را تحویل نخواهم داد، تا در راه او کشته شوم!»(وقعه الطف،ص119)

 در مسیر راه کوفه، وقتی امام حسین علیه السلام با سپاه حرّ برخورد کرد و آنان راه را بر کاروان حسینی بستند، زهیر بن قین به امام پیشنهاد کرد که اینان گروهی اندکند و ما می توانیم آنان را از بین ببریم و جنگ با اینها آسان تر از نبرد با گروه هایی است که بعدا می آیند. امام فرمود: «ما کنت لابدأهم بالقتال»، من شروع به جنگ نمی کنم. (ارشاد،شیخ مفید،ج2،ص82) این یک گوشه از مردانگی امام حسین علیه السلام است.

صحنة دیگر، آب دادن به سپاه تشنة حرّ بود که از راه رسیده بودند. سیّدالشهداء علیه السلام دستور داد همه آن لشکر هزار نفری را حتّی اسب هایشان را سیراب کنند! یکی از آنان که دیرتر رسیده و تشنه تر و بی رمق تر بود، امام به دست خود او و اسبش را سیراب کرد.(حیاه الامام الحسین،ج3،ص74)

  روز عاشورا، وقتی حرّ، وقتی تصمیم گرفت به یاران امام بپیوندد، توبه کنان نزد امام آمد. امیدی نداشت که امام از گذشتة او بگذرد، ولی جوانمردی امام او را پذیرا شد و توبه اش قبول گشت.(اعیان الشیعه،ج1،ص603)

  مردانگی و وفای اباالفضل نیز در کنار نهر علقمه جلوه کرد. وقتی تشنه کام وارد فرات شد و خواست آب بنوشد با یادآوری عطش برادر و کودکان خیمه ها، آب ننوشید و لب تشنه از شریعة فرات بیرون آمد.(موسوعه کلمات الامام الحسین،ص472)

 زندگی و مرگ و پیکار و شهادت حسین بن علی علیه السلام همه مردانه بود و از روی کرامت و بزرگواری. در زیارتنامۀ آن حضرت آمده است که: «کریمانه جنگید و مظلومانه به شهادت رسید.»(مفاتیح الجنان،اعمال حرم مطهر امام الحسین،عمل چهارم)

وقتی شمر برای حضرت اباالفضل امان نامه آورد، وی امان او را ردّ کرد و شمر را لعنت نمود و فرمود: برای ما امان نامه می آوری در حالی که پسر پیامبر، امان و امنیّت ندارد؟!(وقعه الطف،ص190)

 پای بندی عاشوراییان به اصول انسانی و حمایت از مظلوم و بی تفاوت نبودن در برابر جنایت و ستم و یاری رساندن به بی پناهان، از آنان چهره هایی درخشان و ماندگار پدید آورده است که در نسل های بعد هم دلیران و آزادگان، رسم جوانمردی را از آنان آموختند.

تو در مقام فتوت کم از درخت مباش که سنگ می خورد و بار بر زمین ریزد...

 جوانمردی از کارها بهتر است                      

جوانمردی از خوی پیغمبر است

 جوانمردی و راستی پیشه کن                              

همه نیکویی اندر اندیشه کن      

التماس دعا فراوان ؛ رضا گیلانی کمترین بنده خدا




واژه کلیدی :مروت و جوانمردی و واژه کلیدی :رضا گیلانی و واژه کلیدی :حضرت علی(ع) و واژه کلیدی :غرر المحکم