جیرفت سی تی/ هلیل خاموش

اینکه دیروز کجا بوده ایم و امروز کجا هستیم مهم نیست , اما اینکه فردا کجامی رویم مهم تراست, با امید به لایتناهی برای تماشای گلهایی که فردا می رویند برخیزیم.



نویسنده : reza gilany ; ساعت ۱۱:۱۸ ‎ق.ظ روز ۱٧ فروردین ۱۳۸۸

برکه ها آب آشامیدنی روستاهای غرب هرمزگان را تامین می کنند
با بارش بارانهای بهاری ا مسال مخازن نگهداری بیش ا ز 900 آب انبار( برکه) تامین کننده آب آشامیدنی روستاهای غرب هرمزگان مملو از آب شد .

برخی از مردم و مسوولان بندرلنگه، بستک و پارسیان اظهارداشتند:مدت سه سال بود که به دلیل خشکسالی آب انبارهای این مناطق بدون آب مانده بودند.
فرماندار بستک افزود: به علت نباریدن باران بیش از 98درصد از آب انبارهای روستاهای این شهرستان خشک شده بودند. 
   مهندس  قانعی اضافه کرد: با ریزش بارانهای بهاری اضافه بر سرسبز شدن دشت و دمن و چراگاهها، آب انبارهای این شهرستان که تعداد آنها به حدود 200 برکه می رسد نیز مملو از آب باران شد.
معاون شبکه بهداشت و درمان پارسیان نیز بیان داشت: تعداد 500 آب انبار و یا به گفته ساکنان این شهرستان "برکه" به دلیل خشکسالی به کلی خشکیده بودند .
عبدالعزیز بهبودی تصریح کرد: بارش بارانهای بهاری موجب آبیگری آب انبارهای روستاها و در نتیجه تامین آب دو سوم از جمعیت 44هزار نفری این شهرستان شد .
از آنجایی که سفره های آب زیرزمینی شهرستانهای ساحلی هرمزگان شور و غیر قابل آشامیدن است از دوران قدیم مردم این مناطق با احداث آب انبار که دارای یک ساختمان مخروطی شکل و حوضچه ای برای ذخیره آب باران است ، آب آشامیدنی مورد نیاز روستای خود را به مدت یکسال تامین می کردند.
در اطلاعات منتشره استانداری هرمزگان آمده است که خشکسالی مستمر دراین استان امسال وارد دهمین سال خود شده که تاکنون میلیاردها تومان خسارت به بخش های کشاورزی، منابع طبیعی ، شیلات و آب و فاضلاب روستایی و شهری وارد کرده است.
در این اطلاعات آمده است، هر چند با خشک شدن آب انبارهای موجود در شهرستانهای غرب هرمزگان آب آشامیدنی مورد نیاز ساکنان روستاها از طریق تانکر و یا با استفاده از آب شیرین کن های نصب شده بر روی چاهها تامین می گردید اما رواج فرهنگ دیرینه استفاده از آب شیرین ذخیره شده در مخزن آب انبارها (برکه ها) روستاییان را با مشکلات عدیده ای مواجه کرده بود.
به گفته بهبودی تا قبل از بارندگی های بهار امسال آب آشامیدنی مردم روستاهای پارسیان از طریق حفر دو حلقه چاه تامین و با استفاده از تانکرهای سیار با قیمت هر متر مکعب بین 50 تا 70هزار ریال بوسیله بخش خصوصی بین مردم توزیع می شود.
معاون شبکه بهداشت و درمان پارسیان واقع در غربی ترین نقطه هرمزگان گفت: تا قبل از خشکسالی، مردم به راحتی آب مورد نیاز خود را بدون نیاز به دستگاههای تصفیه کننده و تانکرهای سیار به صورت رایگان از طریق آب انبارهای موجود در سطح شهر و روستاها تامین می کردند.
در اطلاعات منتشره توسط دستگاههای ذیربط آمده است: با توجه به زیربنا ، در هر یک از آب انبارها بین 12 تا 15 هزار متر مکعب آب جمع آوری شده باران قابل ذخیره سازی است.
در بندرلنگه نیز که با 110هزار نفر پرجمعیت ترین شهرستان غرب هرمزگان محسوب می شود حدود 130 آب انبار (برکه) آن به کلی اخشک شده و آب آشامیدنی مردم ابا استفاه از چند دستگاه آب شیرین کن تامین می شد.
فرماندار بندرلنگه یادآور شد: کاهش نزولات جوی در این منطقه به ویژه طی سه سال اخیرموجب خشک شدن برکه ها در این شهرستان و مناطق اطراف آن شده بود.
نباریدن باران و خشکسالی طولانی مدت در هرمزگان به خصوص غرب این استان موجب افت سفره های زیرزمینی و شورشدن آنها ،کاهش منابع سطحی، پایین رفتن شدید آب و در نتیجه خشک
شدن منابع تامین کننده آب آشامیدنی روستاها از جمله قنات ها ، چشمه ها و صدها آب انبار ( برکه) دست ساز که قدمت برخی از آنها به حدود 700سال می رسد شده بود.
خالی شدن مخازن آب انبارهای روستایی و شهری در غرب هرمزگان وضعیت نگران کننده ای را در بین ساکنان این مناطق به خصوص روستاهای محروم و دورافتاده بوجود آورده بود که با بارندگی های بهار امسال تا حدودی رفع شده است.
" ساختمان برکه ها که اکثریت آنها از سنگ و ملاط و آجر ساخته شده اند دارای گنبدهایی کوتاه و منحصر به فرد هستند که در گذشته برای ساخت آنها از ملاط ساروج استفاه می شده است."
"آب انبارها که در گویش محلی روستاها و شهرهای هرمزگان به آنها برکه گفته می شود در حاشیه روستاها و راهها احداث شده اند که با آب باران های بهاری و زمستانی پر می شوند و مردم در فصل های خشک سال یعنی از اواسط بهار تا اوایل زمستان از آب ذخیره شده در مخزن آنها استفاده می کنند.
وجود برکه ها نشانگر خرد و دانش پیشینیانی است که روش های بهره گیری از مواهب طبیعی را می دانستند و با توجه به زش آب در مناطق خشک و نیمه خشک کشور ازجمله هرمزگان، کرمان، یزد ، بوشهر و تعدادی دیگر از استانهای این سرزمین کهن می توان از آنها بعنوان برآیند شعور نیاکان و همچنین تبلور دقیق معماری با ضروری ترین نیازهای روزانه مردم نام برد.
اما این درحالی است که هم زمان با ماشینی شدن بخشهای مختلف زندگی طی سالهای گذشته و به خصوص با مجهز شدن روستاها به شبکه های لوله کشی آب ، به بهانه های مختلف و غیر منطقی تعدادی از این آب انبارها (برکه ها) بی استفاده و به مرور زمان متروکه شد.
اما خشکسالی درازمدت در هرمزگان تلنگری بود تا بار دیگر پی به اهمیت روش های بهره گیری از مواهب طبیعی به روش های منحصر بفرد نیاکان خود ببریم و به این فکر باشیم که با بازسازی آنها ، حداقل از تخریب شدن سا ختمان زیبای آب انبارها (برکه ها) که به شکل بسیار زیبایی در حاشیه راههای عبوری و مرکز آبادی و یا در جوار مسجد و یا قبرستان احداث شده اند جلوگیری کنیم.
یکی از دانشجویان رشته معماری که پایان نامه خود را به موضوع ساختمان این برکه ها اختصاص داده در یادداشت های خود بیان داشته است: در جهانی که معمار اروپایی اش افتخار می کند که در ساختمان پارلمان ولز، سامانه جمع آوری آب باران تعبیه کرده تا با جمع آوری آنها در عمق صدمتری زمین، نیازهای آبیاری محوطه و آب فنی بنا را تامین نماید دراینجا، آب انبارهایی که قدمت بعضی از آنها به حدود 700 سال قبل می رسد، فراموش شده است .
سیاوش صمدی اظهارداشته است: اگر نبود خشکسالی ده ساله در هرمزگان و دیگر استانهایی همچون کرمان و یزد معلوم نبود برکه ها و یا همان آب انبارها هم اکنون در چه وضعیتی قرار داشتند. منبع : ایرنا.




واژه کلیدی :برکه و واژه کلیدی :آب انبار و واژه کلیدی :خشکسالی و واژه کلیدی :آشامیدنی