جیرفت سی تی/ هلیل خاموش

اینکه دیروز کجا بوده ایم و امروز کجا هستیم مهم نیست , اما اینکه فردا کجامی رویم مهم تراست, با امید به لایتناهی برای تماشای گلهایی که فردا می رویند برخیزیم.



نویسنده : reza gilany ; ساعت ۱٠:۱٦ ‎ق.ظ روز ۱۸ مهر ۱۳۸۸

     

 

 

 

مؤسس ومبتکر برنامه گلها
«داوود پیرنیا» (۱۲۷۹ـ آبان ۱۳۵۰)

 

سده اخیر را بنابه عللی می توان دوره تحول فکری واجتماعی ایرانیان دانست؛ وقوع انقلاب مشروطیت ، پایان دوره سلطنت چندین ساله خاندان قاجار وظهوررضاشاه ، گسترش روابط با دنیای غرب و ازهمه مهمتر و تأثیرگذارتر ؛ ظهور پدیده ای به نام رسانه های ارتباط جمعی بود و پیامد آن بروز تغییرات بنیادین درفرهنگ تغییر ذائقه فرهنگی شد دراین شرایط ممکن بود براثر برخی تندروی ها (به علت خود کم بینی، شیفتگی و اطاعت محض از فرهنگهای بیگانه) یا کندروی ها(به علت تعصبات نابجا و پافشاری برسنتهای به جای مانده از گذشته) موسیقی سمت وسوی درستی نیابد و واقعیات اجتماع را نادیده بگیرد، اما در شرایطی این چنین با همت و تلاش مرحوم داوودپیرنیا و عده ای از هنرمندان دلسوخته و به منظور حفظ ونگاهداشت موسیقی اصیل ایران، برنامه «گلها» در رادیو شکل گرفت و از طریق این رسانه تازه تأسیس موسیقی هنری وفاخر ایرانی به گوش شنوندگان رسید۰

پیرنیا درسال۱۲۷۹ش درتهران متولد شد. تعلیمات پدر (مرحوم حسن پیرنیا) که از روشنفکران آن دوران بود براو بسیار مؤثر بود. تحصیلات ابتدایی را درمنزل ، نزد معلمان وقت فرا گرفت. سپس برای ادامه تحصیل وفراگیری دروس زبان و… واردمدرسه «سن لویی» شد. بعدها برای ادامه تحصیلات به سوئیس رفت و پس از فراغت از تحصیل دررشته حقوق ، به وطن مراجعت و در وزارت دادگستری مشغول خدمت شد۰

داوود پیرنیا، بنیانگذار ومؤسس کانون وکلا درایران بود. پس از انتقال از وزارت دادگستری به وزارت دارایی ، اقدام به تأسیس اداره آمار درایران کرد. پس از چندی به ریاست کل نخست وزیری وسپس معاونت نخست وزیری منصوب شد۰

پیرنیا در زمان تحصیل علم حقوق درسوئیس ، نواختن پیانو را فراگرفت و با اصول و قواعد موسیقی کلاسیک آشنا شد. عشق به موسیقی اصیل و سنتی ایران، او را برآن داشت تا مشاغل دولتی را کنار بگذارد و باجدیت هدف خود را دنبال کند و برنامه های ارزنده ای که امروزه، چون گنجینه ای گرانبها (برنامه گلها) ازگذشته به یادگار مانده را از خود به جای گذارد وموسیقی اصیل ایرانی را نه تنها به مردم ایران بلکه به سایر ممالک معرفی کند. پیرنیا درمورد تأسیس برنامه «گلها» وعلاقه اش به موسیقی می گوید: «از اوان کودکی ، علاقه بسیاری به گل، بخصوص گل لاله داشتم. به خاطر دارم ، وقتی که دبیرادبیات، تکلیفی داد تا بر قطعه ای از «روسو» شاعر و نویسنده فرانسوی تفسیری بنویسم ، وقتی برای چندمین بار آن قطعه را خواندم ، از خانه همسایه آهنگی به گوشم رسید که ازنظر مفهوم با قطعه «روسو» شباهت داشت. رابطه آن شعر وآهنگ به اندازه ای مشغولم کردکه به خانه همسایه رفتم و پس از عذرخواهی اسم آن آهنگ را پرسیدم. گفتند: «تنهایی » که یکی از آثار غیرمشهور «شوپن » است۰

بعدها این اندیشه به ذهن پیرنیا رسید که قطعات ضربی موسیقی ایرانی هم دربرنامه گنجانده شود. باتوجه به اینکه ترانه ها و تصنیف هایی که درآن زمان از رادیو تولید وپخش می شد ، اغلب اصیل و ناب نبودند، پیرنیا با کوشش فراوان توانست نظر مقامات سازمان «برنامه و بودجه » را به اهمیت موضوع جلب کند و با اختصاص اعتباری، اقدام به تشکیل ارکستری با شرکت نوازندگان ، خوانندگان و آهنگسازان صاحب نام آن دوره کرد که برنامه «گلهای رنگارنگ » در سال ۱۳۳۴ حاصل آن بود؛ برنامه ای که با قطعه ای ضربی و بدون کلام آغاز می شد وبعد از آن قطعه ای به صورت ساز و آواز به اجرا درمی آمد و درپایان برنامه ، قطعه ای ضربی به صورت تصنیف توسط خواننده ، همراه با ارکستر اجرامی شد۰

از سال ۱۳۳۹ ش به علت گسترش برنامه های رادیو، برنامه «گلها» نیز گسترش و تنوع یافت و بیشتر اوقات در دوقسمت اجرا و پخش می شد:۰

برنامه «گل های جاویدان» که درآن یک یا دو ساز ، به همراهی صدای خواننده ، به اجرای برنامه می پرداختند واشعار انتخابی آن اغلب از شاعران گذشته چون مولوی، سعدی و حافظ بود۰

برنامه «گلهای رنگارنگ» ؛ که اشعار آن بیشتر از شاعران معاصری همچون رهی معیری نواب صفا، شهریار ، معینی کرمانشاهی و… انتخاب می شد۰

از دیگر برنامه هایی که بعدها به برنامه «گلها» افزوده شد و به آن تنوع وگیرایی بخشید، «برگ سبز» بود که به ساز وآواز و شعرخوانی اختصاص داشت ودرآغاز برنامه این دو بیت شعر خوانده می شد:۰

چشم بگشا که جلوه دلدار
به تجلی است از درودیوار
این تماشا چون بنگری گویی
لیس فی الدار غیره دیار

وبرنامه بااین جمله پایان می یافت:۰

«این هم برگ سبزی بود، تحفه درویش ، علی نگهدارتان»

شاخه گل ، عنوان برنامه ای ۱۵دقیقه ای بود که به معرفی یک شاعر و خواندن چندبیت از همان شاعر و سپس اجرای یکی از ترانه های «گل های رنگارنگ » می پرداخت۰

آنچه باعث محبوبیت واستقبال مردم هنردوست از برنامه «گلها» شد، یکی شناخت عمیق مرحوم پیرنیا از شعر، ادب و موسیقی ایران وعامل دیگر، دقت و وسواس او در انتخاب اشعار و قطعات موسیقی بود. بارها یک قطعه موسیقی را می شنید وقسمتهایی از آن را انتخاب و قسمت دیگررا حذف می کرد. پس از انتخاب شعر، آنها را با موسیقی تلفیق کرده و نوارضبط شده را به دفعات می شنید و حتی برای کسانی که به دیدنش می آمدند، پخش می کرد واز نظرات افراد صاحب نظر بهره می جست۰

پخش برنامه «گلها» از رادیو، موجب تجدید چاپ مکرر دیوان های گوناگون شاعران گذشته ومعاصر ایران ، بالارفتن شناخت و آگاهی هرچه بیشترمردم نسبت به شعروادب فارسی و آشنایی مردم جهان با فرهنگ، هنر، شعروادب ایران زمین شد۰

بطورخلاصه حاصل کاربرنامه «گلها» عبارت است از :۰
ـ «گلهای جاویدان» ۱۵۷ برنامه
ـ «گلهای رنگارنگ »؛ ۵۸۱برنامه (این برنامه از شماره ۱۰۰شروع شده و تعدادی از برنامه ها دارای شماره«الف» و «ب» است)۰
ـ «برگ سبز »؛ ۳۱۲برنامه
ـ «شاخه گل »؛ ۴۶۵ برنامه
ـ «گلهای صحرایی »؛ ۶۲برنامه
ـ «گلهای تازه » ؛ ۲۰۱برنامه

پس از درگذشت پیرنیا (درسال ۱۳۵۰ش) ، هنرمندانی که درتهیه برنامه «گلها» نقش داشتند، هرکدام به دنبال کار خود رفتند و اوضاع تغییر کرد. دیگران کوشیدند که راه او را ادامه دهند، اما «گلها»ی آنان رنگ و بوی «گلهای» پیرنیا را نداشت.

زمانی که پیرنیا دچار سکته قلبی ودربیمارستان بستری شده بود، دکتر معین افشار، دوست صمیمی و با وفای او، که تا پایان دوره خدمت پیرنیا در رادیو، با وی همکاری داشت، سبدی از گل برایش هدیه آورد که بر روی کارت همراه گل ها این رباعی را نوشته بود:۰

تامهر درخشنده ومه تابان باد
عمرتو چون «گلها»ی تو جاویدان باد
چون آن همه شاخه های گل کزتوشکفت
پیوسته دلت شاد و لبت خندان باد

  شاخه گلی باشد هدیه به دوستداران موسیقی ایران . سرزمینی با همه رازهای خفته و بیدارش با همه زیبایی های وصف ناشدنی اش.

دراین زمینه همین سووال بس که چرا خداوند عالم پیامبری برای ایرانیان نفرستاد مگر نه اینکه معلم را برای یاد دادن درس و مشق برا بی سوادان اعزام می کنند.

به نظر این ساکانان ایران زمین همیشه خدا جو و خدا پرست بوده اند و از بت و بت پرستی بیزار بودند. آنقدر اهل سواد و کمالات  هنرهای مختلف بوده اند که نیازی به راهنما و بشارت دهنده نداشته اند .

 زیرا همه ما در قرآن کریم خوانده ایم که خداوند هدف از بعثت پیامبران را چه چیزی بیان داشته است. مکارم اخلاق و دیگر مسائلی که در تاریخ ایران به خصوص در فرمان داریوش بزرگ به مردمانش و همچنین منشور حقوق بشر کوروش کبیر به خوبی قابل دیدن و شنیدن و خواندن است.

در موسیقی نیز  اگر نبودند اساتید بزرگ موسیقی این سرزمین امروز معلوم نبود که آیا جهانیان از این نعمیت بهره ای داشتند آن هم به این زیبابی یا خیر ، اخیرا با به ثبت رسیدن نت های موسیقی ایران در یونسکو موسیقی ایرانی جهانی شد.

آن هم چه موسیقی که انسان را به خدا نزدیک می کند و به دور از هر گونه پلیدی و پشتی تنها و تنها در فکر لایتناهی و زیبابی های خلقت فرو می رود . موسیقی که از هر انسان شیفته ای می تواند عارفی بی بدیل تحویل جامعه  بدهد.

خوشحالم که امروز بار دیگر صدای پایه گذارن الفبای موسیقی ایرانی را از رادیو گلها می شنوم و برای دست اندرکاران آن که مطمئین هستم قلبشان چز برای  خوبی و وطنشان نمی تپد از صمیم قلب دعا می کنم.

از همه هم وطنان عزیز و هنرمندان نیز می خواهم با گوش فرا دادن به برنامه گلها روحی تازه کنند . برنامه ای بسیار متنوع است که امیدواریم در آینده ای نزدیک با کمک دستداران این مرز و بوم شاهد پخش تصاویری هم باشیم.

 همه شما را به خداوند منان می سپارم  و از لایتناهی موفقیت خدمت گزاران به این مرزو بوم را در هر مقام و مسوولیتی و هر لباسی که هستند خواستارم  به خصوص خدا به رهبر ما کمک کند تا چرخ این مملکت را بچرخاند.

هر کسی نظریه ای دارد که برای خودش محترم است اما با توجه با شناختی که بنده از نامبرده دارم به خصوص در زمینه ادبیات و سخنرانی هایی که از ایشان در مورد حافظ اقبال لاهوری شنیده ام تاکنون نظیر آنها را نشنیده ام بسیار عمیق و از روی فهم و آگاهی کاملی بود که بزرگ ترین اساتید فرهنگ و ادبیات نیز قادر به چنین سخنرانی هایی ممکن است نباشند.

هرچه هست سید علی خامنه ای نیز از فرزندان این آب و خاک ادب پرور  هستند که شجاعت او نگذاشت دشمنان قسم خورده این ملک به آرزوهای شیطانی خود دست پیدا کنند.

در این زمینه به دستاوردهای انرژی هسته ای اشاره می کنم و سخنان رییس سابق سازمان انرژی هسته ای که فرمودند: این پیروزی را تنها مدیون رهبر معظم انقلاب اسلامی هستیم که با شجاعت و درایت کامل و بدون در نظر گرفتن تهدیدات دشمن تنها با تمسک به ریسمان الهی و مدد از لایتنهای  در فکر آینده این مرزو بوم بودند و تصمیمات ایشان موجب فراهم آمدن دلگرمی در بین جبهه خودی علیه استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا شد.

امروز اگر می بینیم که ایران بعنوان یکی از اعضای انجمن دارندگان فن آوری صلح آمیز انرژی هسته ای پذیرفته شده تنها به دلیل شجاعت و دوراندیشی رهبری خردمند مسلمان و وطن پرست به نام آیت الله سید علی خامنه ای است و ملت ایران که همیشه پشت سر رهبر خود حرکت کرده و از هیچ کوششی دریغ نورزیده اند. در زمان هشت سال دفاع مقدس نیز مردم گوش به فرمان رهبر معظم انقلاب حضرت امام خمینی (ره) درس عبرتی به دشمنان اسلام ناب محمدی دادند که برای همیشه در تاریخ باقی خواهد ماند.

ملت ایران در برابر همه استکبار با دست خالی و سلاح هایی که به دست توانای صنعتگران جوان این مرز و بوم ساخته می شدند ایستاد و لحظه ای از ارزش های دینی و وطنی خود عقب نشینی نکرد.

دیدیم که لایتناهی نیز مزد ایستادگی آنان را چگونه داد.

امروزه ایران بعنوان قدرتی برتر در منطقه شناخته شده و این مسئله مورد قبول همگان واقع شده و  ابرقدرتهای از داخل پوسیده می دانند که ایران بازیگر اصلی میدان در خاورمیانه و حتی آسیا و بخشی از افریقا و حتی آمریکای جنوبی است.

  دراین مسئله شکی نیست اما مشکل بعضی ها این است که در کنار کوهی مرتفع نشسه اند که قادر به دیدن قله آن نیستند .دیگران که دورتر نشسته اند بیشتر متوجه عظمت و بزرگی این قله می شوند .

امیدوارم که همه زندگی ما برنامه گلها باشد و از خداوند منان می خوهیم که روح رفتگان موسیقی ایرانی را با روح اصحاب یمین محشور بفرماید. الهی آمین یا رب العالمین . کرد شبستری گیلانی .




واژه کلیدی :برنامه گلها و واژه کلیدی :گل های جاویدان و واژه کلیدی :داود پیرنیا و واژه کلیدی :ارکستر