جیرفت سی تی/ هلیل خاموش

اینکه دیروز کجا بوده ایم و امروز کجا هستیم مهم نیست , اما اینکه فردا کجامی رویم مهم تراست, با امید به لایتناهی برای تماشای گلهایی که فردا می رویند برخیزیم.



نویسنده : reza gilany ; ساعت ۳:۳٩ ‎ب.ظ روز ۱ فروردین ۱۳۸۸

عقربه های ساعت که زمان تحویل سال نو را نشان می دهند، صدای موسیقی نوروزی نیز طنین انداز می شود و شادی و طرب بر گونه های مردمان نشسته پای سفره هفت سین نمایان می شود.
موسیقی آغاز تحویل سال و آغاز بهار به عنوان "نوروز نامه " به نام "علی اکبر مهدی پور" نوازنده قدیمی کرنا و سرنا به ثبت رسیده و این آهنگ گوش نواز در زمان لحظه تحویل سال از سوی تلویزیون رادوی پخش می شود.
فردوسی حرفهای قشنگی زده است،حرفهای نغزل و حرفهای شیرین، آنچنان که در یکی از اشعار خود با کاربرد ساز در شعر خویش گفته است: " برآمد خروشیدن کرنای/ تهمتن برآورد لشگر زجای / بفرمود تا رخش زین کنند/ دم اندر دم نای زرین کنند ."
انگار ساز کرنا و سرنا ،سازی با آوازه و پرآوازه است، که صدایش در بیشتر اشعار فارسی شنیده می شود و همواره با سرنا، نوای خوش خویش را منتشر می کنند.
همین نوروز که لباس باستانی بر تن خویش دارد، آمدنش را از گلوی کرنا و سرنا فریاد کرده است و بسیاری آغاز تحویل سال نو را با این دو ساز بارها شنیده اند.
نوای آغاز سال نو با کرنا و سرنا در دستگاه موسیقایی و مقامی" چهارگاه" نواخته می شود و این صدا برای آنان که نوروز را می شناسند نامی آشنایی است.
البته این حرفها ی  نوازنده معرف " نوروزنامه " یا موسیقی آغاز تحویل سال است که می گوید: این موسیقی را بیشتر در نوروز می نواختند که به مرور زمان این موسیقی نیز، از دهه 40 با شلیک گلوله توپ در زمانهای گذشته در آستانه از بین رفتن و فراموشی قرار گرفت.
" علی اکبر مهدی پور " نوازنده معروف کرنا و سرنا در ایران است و بسیاری از مردم صدای ساز و موسیقایی سازهای سنتی او هنگام تحویل سال نو و آغاز فصل بهار و سریال " روزی روزگاری " رت به خوبی در یادهای خود دارند.
ا او  ملودی و آهنگ نوروزنامه و تحویل سال نو را به نام خود به ثبت رسانیده و طنین ساز کرنا و سرنا را همواره به عنوان دو ساز ایرانی نواخته است آنچنان که او را با نواهایش در بسیاری از کشورها ی دیگر نیز می شناسند.
مهدی پورادامه داد: این ملودی و آهنگ که هنگام تحویل سال نو پخش می شود حدود 23سال پیش در یکی از استودیوهای صدا وسیما در تهران ضبط و پس از آن در تمامی سالهای در آغاز فصل بهار پخش شده است.
  نوروز نامه در کنار دعای ربنای استاد برجسته موسیقی ایران یعنی محمدرضا شجریان در ذهن هر ایرانی نقش بسته و جایگاهی دائمی دارد.
این آهنگ در دستگاه چهارگاه از دستگاههای دوازدهگانه موسیقی ایرانی نواخته شده و تنظیم آن براساس یکی از قدیمی ترین ردیف های موسیقایی ایرانی انجام شده است و دلیل به تداعی این موسیقی در اذهان مردم نیز به خاطر لحظات شاد مردم هنگام آغاز سال نو می باشد. 
این آهنگ در آن سالها با سرساز سرنا به همراه نقاره نواخته شد و ضبط آن تنها در یک مرحله اتفاق افتاد و این آهنگ یادآور نوروز می باشد. 
نوازنده نوروزنامه ایران ادامه داد: سازهای سرنا و کرنا از زمانهای بسیار دور و طی قرنها در بین اقوام ایرانی همواره از جایگاه خاصی برخوردار بوده است کرناسازی سنتی با چهار قطعه می باشد، که موسیقی و آهنگها و ریتم های حماسی و سنتی با آن اجرا می شود و ساز سرنا،از نظر شکل سازی کوتاهتر از کرنا می باشد، که در بیشتر مراسم ها و آیین های شاد اجرا می شود.
به گفته وی، ساز سرنا در بیشتر مناطق و نواحی ایران نواخته می شود وتنها در چهارمحال و بختیاری و استان فارس ساز کرنا به شکل گسترده نواخته می شود و این نقطه از کشور به ویژه در بین عشایر منطقه، خاستگاه تاریخی خود را حفظ کرده است.
مهدی پور، گونه هایش را پر از باد می کند و موسیقی نوروزنامه یا نوروزیه را می نوازد و انگار نوید آمدن بهار از دهانه گشاده ساز کرنایش به بیرون پرت می شود. 
ساز کرنا ریشه ای عمیق در تاریخ فرهنگ ایرانی دارد و ایرانیان حتی در دوران مختلف تاریخی نیز این ساز را می نواخته اند، نوازندگان، سازهای سرنا و کرنا را در مناطق مختلف با دهل می نوازند و با کمی تغییر در بخش " قمی " و بخش سوراخها می توان دستگاههای موسیقی مقامی و ستنی ایران را بر روی آن اجرا کرد.
مهدی پور، خودش این کار کرده و دستگاههای هفتگانه و گوشه های دوازده تایی را بر روی سازهای کرنا و سرنا اجرا کرده است و حتی 90 دست نوشته نیز برای اجرای دستگاههای موسیقی بر روی این دو ساز در کنج خانه اش نگه داری می کند.
به گفته وی، ساز کرناسازی مختص به حماسه و آوردگاه های نبرد و میدان اسب سوارکاری بوده و پیوندی دیرینه با نوروز و بهار داشته است. 
اجرای آیین سنتی " چوب بازی" یا" ترکه بازی " که یکی از آیینهای سنتی عشایری ایران می باشد نیز با ساز کرنا اجرا می شود و ساز کرنا خود همواره نوایی غرور انگیز برای مخاطبان دارد. 
ساز سرناسازی با رویکرد مجلسی است و ساز کرنا بیشتر در فضاهای باز و در آیین هایی که در دشت دمن و کوه مانند سوارکاری اجرا شده، نواخته می شود. 
کرنا و سرنا از قابلیت و ظرفیتهای بسیار بالایی برای اجرای موسیقی برخوردارند، به گونه ای که بخشی از این ظرفیتهای موسیقایی ساز کرنا توسط برخی از استادان با سازهای دیگر نیز اجرا شده است. 
ملودی های اصیل ایرانی ساز کرنا باید حفظ شود و به صورت علمی به ثبت برسد، مانند تلاش برادران "کامکارها" برای حفظ و ثبت موسیقی " کردی " و تلاش " علی اکبری شکارچی" و دوستانش برای ثبت موسیقی لرستانی و خرم آبادی که در این راه گامهای بلندی برداشته اند. 
باید ملودی هایی که با ساز کرنا و سرنا در بین عشایر بختیاری رایج است، توسط هنرمندان رشته موسیقی ضبط و برای نگهداشت آن اقدام شود.
هم اکنون تعداد کرنانوازان و سرنانوازان در کشور بسیار اندک است و بسیاری از جوانان از این دو ساز کمتر استقبال می کنند
  اما با همه این تفاسیر می توان یکی از علل اصلی فراموش شدن برخی سازها که هم پا و همراه ایرانیان بوده و هستند نمایش ندادن آنها از طریق تلویزیون است که دلیل اصلی آن نیز بجای مردم تصیمی گرفتن است و نه اینکه همراه با مردم تصمیم گرفتن. اطلاعات زیادی در این زمینه که نشان دادن سازها از طریق رسانه های همگانی (سیما) چه معضلاتی ممکن است داشته باشد ندارم امان  همین بس که اگر وضع به همین منوال پیش برود در سالهای آینده اکثریت سازهای ایرانی از یادمان خواهد رفت و تنها از طریق تلویزیونهای بیگانه سازهای غربی ملکه ذهن میلیونها میلیون جوانی خواهد شد که دوست دارند لختی با صدای خوش یک موسیقی بیاسیاند ، اما به جرات می گویم که کمتر صدایی خوش تر از سه تار، سنتور، دف ، ضرب و دیگر سازهای خوش الحان ایرانی می توان یافت که انسان را به ملکوت اعلا وصل کند. این همه کج سلیقه ای تا کی ادامه خواهد داشت ، تا جایی که جوانان این مرز و بوم نوع شکل و حتی صدای آنها را فراموش کنند و تنها گیتارهای آنچنانی غربی را بپسند کننده و هر یک از آنها را که می بینی گیتاری در زیر بغل رهی مجلسی است که خدا کند به خیر و خوشی بنوازد و صدای آن والدین و اطرافیانش را زجر ندهد و موجب گرفتاری دیگران نشود. باشد که همه ما ایرانیان یک ساز در خانه داشته باشیم و بتوانیم فردوسی، حافظ، سعدی، سپهری، و حتی برخی اشعار در مدح سیدالشهدا را با نواختن آنها زمزمه کنیم.



واژه کلیدی :موسیقی و واژه کلیدی :سرنا کرنا و واژه کلیدی :نوروزنامه و واژه کلیدی :گیلانی